اربعین و رسالت دانشگاه تراز در تحقق تمدن نوین اسلامی

معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه امام صادق (ع) پردیس خواهران با همکاری شورای بانوان کمیته فرهنگی آموزشی ستاد اربعین، بخش زبان عربی و زبان انگلیسی پردیس خواهران، نشست تخصصی با عنوان اربعین و رسالت دانشگاه تراز در تحقق تمدن نوین اسلامی همراه با معرفی طرح بین‌المللی «سفیرات‌الحسین علیه السلام» را در روز دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵ در سالن شهید مطهری پردیس خواهران برگزار نمود.

در این برنامه حجت‌الاسلام احمدی رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی ستاد مرکزی اربعین، در همایش «اربعین و رسالت دانشگاه تراز در تحقق تمدن نوین اسلامی» که صبح امروز در پردیس خواهران دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد، بر ضرورت نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها در شناسایی، مطالعه و مدل‌سازی ارزش‌ها و آموزه‌های اجتماعی پیاده‌روی اربعین تأکید کرد.

وی در تشریح ظرفیت‌های تمدنی پیاده‌روی اربعین گفت: تجربه زیسته اربعین باید از یک مناسک و رویداد محدود به الگویی برای سیاست‌گذاری عمومی، حکمرانی اجتماعی و تربیت نیروی انسانی در جامعه تبدیل شود.

حجت‌الاسلام احمدی با بیان اینکه دانشگاه نباید صرفاً مشاهده‌گر تحولات اجتماعی باشد، اظهار داشت: رسالت دانشگاه تولید دانش است، اما این دانش زمانی می‌تواند در مسیر تمدن‌سازی قرار گیرد که به مدل‌های کاربردی و قابل اجرا در جامعه تبدیل شود.

رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی ستاد مرکزی اربعین افزود: دانشگاه‌ها می‌توانند با مطالعه دقیق پدیده اربعین، مؤلفه‌های فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی آن را استخراج و برای استفاده در عرصه‌های مختلف اجتماعی مدل‌سازی کنند. در این مسیر، علاوه بر پژوهش، تربیت نیروی انسانی توانمند و برخوردار از نگاه تمدنی نیز اهمیت اساسی دارد.

وی با اشاره به جلوه‌های اخلاقی و انسانی اربعین تصریح کرد: در این رویداد بزرگ، ارزش‌هایی همچون کرامت انسانی، عدالت، محبت و رحمت به دیگران به‌روشنی مشاهده می‌شود. در فضای اربعین، افراد فارغ از ملیت، زبان، مذهب، جنسیت و سن، مورد احترام و تکریم قرار می‌گیرند و آنچه اهمیت دارد، پیوند و محبت در مسیر امام حسین (ع) است.

حجت‌الاسلام احمدی ادامه داد: این نگاه عادلانه و محبت‌آمیز باید از فضای اربعین به سایر بخش‌های جامعه، از جمله مدارس، دانشگاه‌ها، نهادهای اجتماعی و عرصه سیاست‌گذاری عمومی منتقل شود. دانشگاه‌ها می‌توانند با طراحی الگوهای متناسب، زمینه اجرای این ارزش‌ها را در مقیاس‌های کوچک‌تر فراهم کنند.

رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی ستاد مرکزی اربعین فرهنگ خدمت را یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های تمدن اربعینی دانست و گفت: در این الگو، به‌جای قدرت‌طلبی و رقابت برای دستیابی به موقعیت‌های قدرت، خدمت به مردم و رقابت در خدمت‌رسانی اهمیت پیدا می‌کند. چنین رویکردی نیازمند تربیت انسان‌هایی است که خدمت را بر منفعت‌طلبی و قدرت‌طلبی ترجیح دهند.

وی با تأکید بر ضرورت پیوند میان دانشگاه، مراکز مطالعاتی و نظام حکمرانی خاطرنشان کرد: دانشگاه می‌تواند حلقه اتصال میان تولید دانش، تربیت نیروی انسانی و عرصه تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری باشد. ارزش‌ها و فضایل تجربه‌شده در اربعین باید به الگوها، قوانین و سیاست‌های عمومی قابل اجرا تبدیل شوند.

حجت‌الاسلام احمدی تأکید کرد: شکل‌گیری تمدن مبتنی بر فرهنگ اربعین، فرایندی بلندمدت است و نمی‌توان انتظار داشت در کوتاه‌مدت محقق شود؛ اما با پژوهش، مدل‌سازی، تربیت نیروی انسانی و برنامه‌ریزی مستمر می‌توان بخش‌های مهمی از این تجربه تمدنی را در ساختارهای اجتماعی و فرهنگی کشور نهادینه کرد.

رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی ستاد مرکزی اربعین گفت: دانشگاه ها پیشگام حرکت اربعین هستند و دانشگاه امام صادق پیشگام بوده است. بیش از ۳۰۰ رساله با موضوع اربعین تدوین شده و ۱۰۰ ها پایان‌نامه رساله با این موضوع در دست تدوین است ولی کافی نیست ما نیازمند مدل سازی هستیم. برای پایداری آن باید مدل سازی شده وارد جامعه شود که این‌کار باید توسط دانشگاه ها و مراکز علمی انجام شود.

در ادامه دکتر صدیقه مهدوی‌کنی، عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)، در همایش «اربعین و رسالت دانشگاه تراز در تحقق تمدن نوین اسلامی» که صبح امروز در پردیس خواهران دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد، گفت: ستاد اربعین و دانشگاه امام صادق (ع) با هم برنامه‌هایی را تدارک دیده‌اند تا قدم‌های بلندتری در این مسیر بردارند و پیوندی میان ارزش‌های معنوی مانند اربعین و مسئولیت علمی برقرار کنند.

وی ادامه داد: ارتباط این دو، الگویی از اربعین به دانشگاه اسلامی است تا بتوانیم دانشگاه را با فضای دینی‌تری مدیریت کنیم. اربعین تنها پیاده‌روی نیست، بلکه یک الگوی حکمرانی است که می‌توانیم از آن برای ساختارهای جامعه، به‌ویژه جامعه دانشگاهی استفاده کنیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) افزود: ما اگر کربلا را نقطه اوج برحق بدانیم، بنابراین اربعین جریان سازماندهی به این حق است که باید برای مسیر حرکتمان استفاده کنیم. این الگو اگر بخواهد در دانشگاه استفاده شود، چطور می‌تواند در کانون تولید اندیشه مؤثر باشد ؟ موضوعی است که باید به آن پاسخ دهیم.

وی یکی از درس‌های مهم اربعین را خدمت‌رسانی بی‌دریغ عنوان کرد و گفت: این خدمت‌رسانی از عوامل موفقیت اربعین است. خدمات بی‌دریغ در دانشگاه نیز مانند اربعین باید در راستای یک هدف مشخص باشد. ویژگی دوم اربعین، وحدت در عین تنوع است که باید در دانشگاه نیز اجرایی شود. این تفاوت موجب رشد می‌شود و همه باید در یک هدف مشترک حرکت کنند.

وی ویژگی سوم اربعین را نظم و مدیریت اجتماعی عنوان کرد و افزود: در اینجا خود افراد کمک می‌کنند؛ میلیون‌ها نفر در زمان محدود در اربعین شرکت می‌کنند، ولی نظم وجود دارد. دانشگاه نیز باید از دل خود دانشجویان بجوشد و دانشجویان باید احساس کنند خانه خود را اداره می‌کنند. این نگاه اربعین منجر به اجرای عدالت شود.

دکتر مهدوی‌کنی با اشاره به خصوصیات دانشگاه تراز گفت: دانشگاه تراز دانشگاهی است که علم و ایمان را با هم ببیند. این علم تنها معنا ندارد؛ علم همراه ایمان معنی دارد. دانشگاه انسان‌ساز است، نه مدرک‌ساز. متأسفانه دانشگاه‌های ما به دنبال مدرک هستند که باید این فضا را بشکنیم. مأموریت دانشگاه تراز، تربیت نیروی انسانی است؛ همان کاری که اربعین انجام می‌دهد. هدف اصلی تربیت انسان است که در برابر نابرابری‌ها بایستد.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) ادامه داد: دانشگاه تراز باید استقلال‌طلب و خودباور باشد. رهبر شهید در بیانات متعددی که در بحث فرزندآوری داشتند، بر تحصیل دختران نیر تأکید داشتند و باید باور کنیم می‌شود. ما اساتید باید نقش و مأموریت خود را بدانیم و روح اربعین را در کلاس‌های درس بدمیم. وقتی در کار علمی دقت می‌کنید، در حال عبادت هستید.

وی با بیان اینکه اربعین یک رویداد داوطلبانه است، افزود: برای ایثار علمی هم باید داوطلبانه باشد. در حوزه علوم انسانی و علوم پایه باید واقعاً ایثار کرد وگرنه وضعیت علوم انسانی خوب نیست و نیاز به فداکاری دارد. بنابراین دانشگاه باید به اصل خود برگردد و از الگوهای غربی دست بردارد. مدرک را کنار بگذاریم و مسائل جامعه را درک کنیم؛ این اتفاق باید با الگوبرداری از اربعین رخ دهد.

در پایان برنامه ضمن تشکر از دست اندرکاران برنامه،  از عوامل علمی، تخصصی و اجرایی طرح سفیرات الحسین(ع)، تقدیر به عمل آمد.