تبیین حقوق روانشناختی با نگاهی ویژه به دوران یائسگی

دفتر مطالعات و تحقیقات علمی معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه امام صادق(ع) پردیس خواهران با همکاری انجمن علمی فقه و حقوق خانواده اقدام به برگزاری نشست علمی با عنوان تبیین حقوق روانشناختی با نگاهی ویژه به دوران یائسگی به صورت مجازی نمود.

در این نشست دکتر مریم السادات محقق داماد؛ عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق(ع)پردیس خواهران ضمن بررسی حق بر سلامت روان در اسناد بالادستی ایران به تعریف علم روانشناسی و رابطه آن با علم حقوق پرداخت و تصریح نمود: ماهیت علم روانشناسی درک رفتار و ماهیت علم حقوق کنترل رفتار است. درنتیجه ماهیت علم حقوق با کنترل رفتار و شکل‌دهی قوانین به تغییر و تشخیص شخصیت‌های روانشناختی جامعه کمک می‌کند. برهمین مبنا علم روانشناسی بر علم حقوق تقدم دارد؛ زیرا علم حقوق برای کنترل رفتار قبل از هرچیز باید بتواند به فهم درستی از آن رفتار برسد و روانشناسی با ارایه درک صحیح از رفتار انسان‌ها به دانش حقوق کمک می‌کند.

وی در ادامه ضمن تشریح اصطلاح حقوق روانشناختی بیان کرد: این یک اصطلاح جامع بوده و شامل حقوق کیفری و خصوصی می‌شود. چون روانشناسی با توجه به محدوده‌ای که دارد بر تمام حوزه‌های حقوقی اثر می‌گذارد.

عضو هیات علمی پردیس خواهران در ادامه به دلایل انتخاب این موضوع و نوآور بودن آن اشاره کرد و افزود: زنان درحال حاضر به عنوان یکی از اعضاء فعال و تاثیرگذار در جامعه و یکی از ارکان اساسی خانواده‌ها به شمار می‌روند. آنها در زندگی زیستی و جنسی خود دوره‌ها و وضعیت‌های مختلفی را تجربه می‌کنند که ناشی از خلقت آنها است و یک امر فطری و قهری در خصوص آنان تلقی می‌شود؛ یکی از این وضعیت‌های خاص زنانه دوره یائسگی است و توجه به مسائل مربوط به این دوره دارای اهمیت ویژه‌ای است.

وی در ادامه ضمن تشریح و توصیف تغییرات روانشناختی دوران مذکور به حقوق مربوط به این دوران اشاره کرد و خاطرنشان نمود: حقوق یائسگی، حقوق مبتنی بر حقوق طبیعی است و یکی از بهترین راه‌ها در تامین حقوق اجتماعی زنان، حمایت قانونی از این وضعیت طبیعی است؛ لذا حقوق زنان با توجه به تفاوت‌ها می‌تواند نسبت به حقوق مردان متغیر و متفاوت باشد. درنتیجه ضرورت وجود حقوق حمایتی در خصوص زنان در این ایام قابل بررسی خواهد بود؛ با این شرط که این حقوق حمایتی زمینه را برای ایجاد شرایط ناعادلانه و تبعیض ایجاد نکند.

دکتر محقق داماد در ادامه به شرایط حمایتی ویژه در این خصوص در زمینه‌های حقوق کار، حقوق بهداشتی و حق بر سلامت، حقوق خانواده و حقوق کیفری پرداخت و ضمن اشاره به مهم‌ترین وظیفه‌ دولت‌ها در دو مقوله فرهنگ‌سازی برای مردان و پسران جامعه در خصوص وضعیت جسمی و روحی و روانی زنان و آموزش فرزندان در برای توجیه و درک وضعیت جسمی و روحی و روانی زنان، تصریح کرد: علی‌رغم این که در عصر حاضر حقوق زنان یکی از مباحث مورد توجه فقها و حقوقدانان بوده اما قانونگذاران در تدوین قوانین و مقررات متاسفانه توجه خاصی به برهه‌های مختلف زنان که در طول حیات‌شان تجربه می‌کنند، نداشته‌اند؛ در حالیکه اولین گام برای احقاق حقوق زنان توجه و عنایت ویژه به وضعیت‌های خاص آنان است و ریشه در طبیعت و خلقت آنها داشته و حقوق ناظر بر آنها مبتنی بر حقوق فطری و طبیعی آنهاست و می‌تواند بنیان‌های حقوق بشری را نیز در جامعه تقویت کند.