تربیت اقتصادی از منظر فقه تربیتی تبیین شد

دفتر مطالعات و تحقیقات علمی حوزه معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه امام صادق(ع) پردیس خواهران اقدام به برگزاری نشست ارائه گزارش طرح پژوهشی با عنوان تربیت اقتصادی از منظر فقه تربیتی به صورت مجازی نمود. شایان ذکر است دکتر کبری پورعبدالله؛ عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق(ع)، مجری طرح مزبور و دکتر احمد شهامت؛ دبیر گروه فقه تربیت موسسه عالی فقه و علوم اسلامی به عنوان ناظر طرح مذکور بودند.

در ابتدای برنامه دکتر پورعبدالله ضمن اشاره به هدف طرح مبنی بر استنباط احکام تعلیم و تربیت اقتصادی، کمک به طراحی نظام تربیت اقتصادی اسلام و ایجاد توان برنامه‌ریزی برای سیاستگذاری‌ها، به مفهوم سازی مقوله تربیت پرداخت و ضمن اشاره به مفهوم مزبور در منابع اسلامی به مقایسه آن در دیدگاه‌های اسلامی و غیر اسلامی مبادرت کرد.

وی در ادامه ضمن تشریح مفهوم اقتصاد به تعریف ویژه آن در جهان اسلامی پرداخت و در همین راستا افزود: ضرورت گزینش و انتخاب، نیازها و منابع می‌تواند در تامین خواسته‌های انسان و فراهم ساختن زندگی خوب برای وی بهترین باشند. ضرورت گزینش بهتر، انسان را نیازمند تعیین و تشخیص ملاک‌ها و ضوابط و اصول تعیین کننده گزینه بهتر ساخته می‌سازد. این علم به شناخت، ارزیابی و انتخاب روش‌هایی می‌پردازد که بشر برای تولید و توزیع کالاها و خدمات از منابع محدود به کار می‌برد. به این ترتیب اقتصاد نه تنها به عملیات اساسی تولید، توزیع و مصرف توجه دارد، بلکه به فعالیت‌ها و سازوکارهایی می‌نگرد که تسهیل کننده این فرایندها هستند.

وی در ادامه به تشریح مفهوم تربیت اقتصادی پرداخت و تصریح نمود: بررسی و مطالعه تجربیات جهانی حاصل از تربیت اقتصادی نشان می‌دهد آن‌ها برای مقاطع سنی گوناگون از کودکی تا بزرگسالی به گونه‌ای نظام‌مند اقداماتی انجام داده‌اند تا به این وسیله بتوانند نسلی را برای ورود به عرصه اجتماع آماده کنند.

دکتر پورعبدالله در ادامه به دیدگاه‌های دانشمندان غیرمسلمان از باب تربیت اقتصادی پرداخت و این مقوله را از نظر حکما و فلسفه اسلامی و همچنین دیدگاه اسلام بررسی کرد.

وی همچنین به مفهوم ولایت، ولایت در اصطلاح فقها، اقسام ولایت پرداخت و در زمینه ولایت بر تربیت افزود: ولایت یا به معنای حکم است یا به معنای حق. تعبیر حق از حق ولایت در لسان اخبار و کلمات فقها، به معنای حق در معنای عام آن است که شامل ملک، حکم و حق به معنای خاص خواهد بود و بر اساس حق ولایت به عنوان مصداق صورتی که حق قابل اسقاط، نقل و انتقال نیست؛ از بحث حق به معنای خاص آن خارج و از جمله احکام تکلیفی محسوب می‌شود. بنابراین ولایت بر تربیت عبارت از تکالیف ولی بر تربیت فرزند خواهد بود.