سی و پنجمین پیش نشست تخصصی همایش بین المللی الهیات مقاومت

به همت دفتر مطالعات و تحقیقات علمی معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه امام صادق(ع) پردیس خواهران با همکاری دانشگاه فردوسی مشهد، سی و پنجمین پیش نشست تخصصی اولین همایش بین المللی الهیات مقاومت در روز یکشنبه 23 آذر ماه به صورت حضوری و مجازی در سالن بانو امین پردیس خواهران برگزار شد.

در این نشست دکتر مریم بیکی؛ استادیار بخش زبان دانشگاه امام صادق علیه‌السلام پردیس خواهران با سخنرانی حول محور الهیات مقاومت در گفتمان امام خامنه‌ای و دکتر فاطمه کیادربندسری؛ مدرس دانشگاه امام صادق علیه‌السلام پردیس خواهران با سخنرانی در باب موضوع مبانی نظری الهیات مقاومت در آثار غسان کنفانی به  تحلیل و تبیین موارد مطروحه پرداختند.

دکتر کیا در ابتدای نشست ضمن اشاره به گونه‌های مختلف ادبیات، به ادبیات مقاومت به صورت تخصصی پرداخت و آن را تجلی امید و ایستادگی و بیداری دانست. همچنین ضمن اشاره به پیوند موجود بین ادبیات مقاومت و مفاهیم الهیاتی، آن را یک کنش مقدس و مبتنی بر فطرت توحیدی انسان‌ها معرفی نمود.

وی در ادامه ضمن اشاره به آثار غسان کنفانی، نویسنده و روزنامه نگار فلسطینی و طراح اولیه اصطلاح ادبیات مقاومت به تاریخچه ادبیات مقاومت و مفهوم سازی واژه مقاومت پرداخت و افزود: تاریخچه ادبیات مقاومت به ادبیات جهان برمی‌گردد؛ همواره نویسندگان و شاعرانی بودند که به مبارزات عدالت جویانه در کنار مردم معنی می‌بخشیدند. در جهان عرب نیز این ادبیات با انقلاب های لیبی، الجزایر، مصر، عراق و مهمترین آن مبارزات مردم فلسطین با رژیم غاصب اسرائیل شکل گرفت. به طوریکه رشد و نمو ادبیات مقاومت از یک رجز خوانی مغلوبانه به  یک حق‌طلبی شرافتمندانه تغییر یافت. همچنین نویسندگانی چون غسان کنفانی با زندگی و آثارشان نشان دادند که مقاومت فقط مبارزه مسلحانه نیست؛ قلم نیز می‌تواند سلاحی مقدس باشد که حقیقت را افشا و امید را در دل‌های ستمدیده زنده نگه دارد تا حق‌طلبی همچنان ادامه یابد. در نتیجه الهیات مقاومت در اندیشه و آثار کنفانی دارای ساختاری نظام‌مند و الهام بخش است که قابلیت الگو برداری در دیگر جوامع مقاومت‌پیشه را نیز دارد. از این رو، بازخوانی و تحلیل عمیق این نوع ادبیات، به ویژه در بستر نظری الهیات، می‌تواند دریچه‌ای نو به سوی فهم عمیق‌تر مفاهیمی چون دین، هنر و مبارزه در دنیای معاصر و ارتباط آنها با یکدیگر باشد.

در ادامه دکتر بیکی ضمن اشاره به اینکه الهیات مقاومت در اندیشه امام خامنه‌ای، مقاومت را نه به عنوان واکنش سیاسی، بلکه به مثابه تکلیفی الهی و کنشی آگاهانه برای تحقق عدالت، کرامت انسانی و نفی سلطه تبیین می‌کند به تشریح مواردی چون الهیات مقاومت به مثابه امتداد ایمان در عرصه اجتماع، مبانی معرفتی و قرآنی الهیات مقاومت، مبانی روایی و اخلاقی از حضرت علی(ع) تا امام خامنه‌ای و مبانی فقه شیعه پرداخت.

وی در ادامه ضمن مفهوم سازی الهیات مقاومت یعنی رویکردی که مقاومت را وظیفه الهی و امتداد سنت پیامبران می‌داند تصریح نمود: الهیات مقاومت در گفتمان امام خامنه‌ای نظامی یکپارچه از اعتقاد، سیاست و تمدن است. این گفتمان، مقاومت را از سطح واکنش به سطح الگوی تمدن‌ساز ارتقاء می‌دهد. دین در این چارچوب، نه مخالف سیاست، بلکه محرک اصیل آن است و در کنش مقاومت به اوج ظهور خود می‌رسد. گفتمان امام خامنه‌ای الهیات مقاومت را به عنوان یک پارادایم فکری جامع مطرح می‌کند که در آن ایمان، عدالت، عقلانیت و کرامت انسانی به صورت پیوندی عمیق با یکدیگر در هم آمیخته‌اند. این گفتمان نه تنها به تبیین هویت سیاسی – فرهنگی جمهوری اسلامی می‌پردازد بلکه چشم اندازی تمدنی – جهانی برای نظمی عادلانه، توحیدی و ضد سلطه ارائه می‌دهد.