تحول علوم انسانی اسلامی با الگوی حکمی اجتهادی

۲۳ دی ۱۳۹۹ | ۰۸:۳۲ کد : ۲۸۰۲ اخبار دانشگاه
تعداد بازدید:۲۳

دومین نشست از سلسله نشست‌های علمی تحول در علوم انسانی اسلامی با عنوان "علوم انسانی اسلامی با الگوی حکمی اجتهادی" توسط حجت الاسلام والمسلمین دکتر عبدالحسین خسروپناه، استاد حوزه و دانشگاه و رئیس مؤسسه‌ پژوهشی حکمت و فلسفه‌ی ایران در روز یکشنبه 21 دی در فضای مجازی برگزار شد.

حجت الاسلام والمسلمین دکتر عبدالحسین خسرو پناه در آغاز بحث ضمن گرامیداشت یاد و خاطره اساتید و بزرگان عرصه علوم انسانی اسلامی آیت الله مهدوی کنی، موسس دانشگاه امام صادق (ع) و آیت الله مصباح یزدی موسس آموزش و پژوهش امام خمینی به نقش اساسی و تاثیرات بزرگ این دوعالم و بزرگوار در ترویج علوم انسانی اسلامی و تربیت نخبگان مومن، متدین و ولایی در عرصه های مختلف علمی پرداخت.

وی در ادامه به دیدگاه‌های عالمان و نظریه پردازان ایرانی و خارجی و همچنین منتقدان علوم انسانی اسلامی اشاره کرد و به تبیین دیدگاه‌های آنان و مقایسه نظراتشان مبادرت کرد.  

دکتر خسروپناه در همین راستا به مراحل تحول علوم انسانی و تاریخچه آن پرداخت و این مراحل را از یونان و رم باستان تا آغاز قرون وسطی، از آغاز قرون وسطی تا پایان قرون وسطی، از رنسانس تا قرن 19 و از آن زمان تا حال حاضر برشمرد و خاطر نشان کرد: در مرحله اول با روش عقلانی در حوزه‌های مختلف علمی اقدام به توصیفی از انسان مطلوب نمودند. در دوره‌های بعد هم توصیف انسان مطلوب و هم انسان غیر مطلوب و هم تغییر از انسان غیر مطلوب به مطلوب را بیان کردند.

وی در ادامه به نظریات پوزیتیویستی و دیدگاه آنان در علوم طبیعی و تجربی و توصیف طبیعت موجود از طریق مشاهده و تجربه پرداخت و نظریات طرفداران این دیدگاه را مورد بررسی قرار داد.

دکتر خسرو پناه در ادامه به تحول روشی و پارادایمی علوم انسانی پرداخت و خاطرنشان کرد: به مرور زمان پارادایم‌های تبیینی، تفهیمی، تفسیری و انتقادی هم به دیدگاه های قبلی اضافه شدند و مورد توجه نظریه پردازان قرار گرفتند.

وی در ادامه به خلاء ها و نقاط ضعف دیدگاه های گوناگون اشاره کرد و تصریح نمود: در علوم انسانی لازم است از نظریات و دیدگاه هایی استفاده کنیم که در سه حوزه به تحقیق بپردازد. یعنی هم به توصیف انسان مطلوب و نامطلوب اقدام کنند. هم انسان محقق را توصیف کنند و هم در مورد نحوه تغییر انسان محقق به مطلوب به بیان راهکار و راه‌حل بپردازند. درحالیکه در دیدگاه‌های ذکر شده به این سه مرحله در کنار هم پرداخته نشده است. ولی لازم است در علوم دینی نظریاتی ارائه شوند که هر سه حوزه را پوشش دهند.

وی در ادامه به الگوی حکمی اجتهادی و تبیین آن پرداخت و افزود: این الگو به نوعی به تحول روش و مبانی پرداخته است تا بتواند سه ساحت علوم انسانی را مورد توجه قرار دهد. در واقع مهمترین بخش علوم انسانی توصیف انسان محقق است که در این دیدگاه مورد توجه قرار گرفته شده است.

دکتر خسرو پناه در پایان ضمن پاسخ به سوالات اساتید و پژوهشگران حاضر در جلسه خاطر نشان کرد: برخی از محققان با کمک این مبانی و روش به نظریه پردازی در علوم انسانی اسلامی پرداخته اند و گام های خوبی در این راستا برداشته‌اند که قابل تقدیر است. دانشگاه امام صادق (ع) هم ظرفیت‌ها و نیروهای علمی بسیار مطرحی جهت تحقیق و پژوهش‌های سیستماتیک روی این موضوعات و استفاده از مبانی و روش های کارآمد دارد.


نظر شما :